Therapie ontwikkeld voor zachte-g-sprekers
De zogenoemde harde g is beter voor de gezondheid van de spreker dan de zachte, maar levert mogelijk wel een klein risico op voor de luisteraar. Dit blijkt uit onderzoek door de afdeling Klinische Linguïstiek van het Meertens Instituut in Amsterdam. Het Genootschap Onze Taal is overtuigd en biedt binnenkort een therapie aan.
De dialectologen van het Meertens Instituut onderzochten begin 2009 de relatieve hardheid van de g- en ch-klanken van ruim 250 Nederlanders en Vlamingen tussen de 15 en 55 jaar. Vervolgens werd een jaar lang hun gezondheidsprofiel bijgehouden. Het bleek dat sprekers met een harde g bijna 21 procent minder kans maakten op virusinfecties in het keel-, neus- en oorgebied dan sprekers met een zachtere g. Ook bacteriële infecties kwamen bij gebruikers van de harde g iets minder vaak voor (6,4 procent). Een nog niet gepubliceerd Spaans onderzoek wijst in dezelfde richting.
Verrassend
De resultaten zijn verrassend, omdat tot nu toe altijd werd aangenomen dat de „pijnlijke‟ harde g ongezonder zou zijn voor met name de keel. Volgens projectleider prof. dr. M. van Oostendorp van het Meertens Instituut zijn de cijfers desondanks goed te verklaren: “Populair gezegd schrapen mensen met een harde g hun keel enkele malen per minuut. Waarschijnlijk heeft dit een hygiëniserend effect op de bovenste luchtwegen.”
De onderzoekers denken met deze gegevens ook de gestage opmars van de harde g in het Nederlands van de laatste paar eeuwen te kunnen verklaren: sprekers van de zachte g zijn evolutionair gezien in het nadeel. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de traditionele griepgolf net na carnaval in het zuiden van Nederland. Behalve de kater speelt daarbij ook de geringere afweer tegen „Randstedelijke bacillen‟ een rol: “Grote groepen harde-g-sprekers uit het noorden dragen hun virussen en bacteriën dan over op de zuiderlingen. Die kunnen zich daar slechter tegen weren, omdat hun zachte g hun keel niet zuivert.”
Therapie
In samenwerking met kno-artsen heeft Van Oostendorp een experimentele therapie ontwikkeld. Drs. P. Smulders, directeur van het Genootschap Onze Taal én tot voor kort zelf spreker van de zachte g, was in eerste instantie sceptisch over de resultaten van het onderzoek. “Ik heb de harde g altijd heel lelijk gevonden. Waar kon dat goed voor zijn, vroeg ik me af.”
Toch liet hij zich overhalen om de therapie te volgen. Met succes: “Ik heb niet alleen de gewone en de Mexicaanse griep ontlopen, ik ben zelfs de hele winter niet verkouden geweest! Dat belooft wat voor mijn hooikoorts dit voorjaar”, hoopt de Brabander in hart en nieren.
De nieuwe therapie is nog niet op grote schaal beschikbaar, maar snelle beslissers hebben dit voorjaar wel de primeur. Het Genootschap Onze Taal stelt veertig gratis plaatsen beschikbaar. De harde-g- therapie wordt gegeven door taaladviseurs en andere experts en bestaat uit drie sessies van drie kwartier. Aanmelden kan tot 2 april op www.onzetaal.nl/nieuws/gtherapie.php.
De resultaten van het onderzoek verschijnen in het meinummer van Onze Taal. Het Meertens Instituut heeft ze verder aangeboden aan de tijdschriften Science, Nature en Taal en Tongval.
Het Meertens Instituut is een onderzoeksinstituut dat zich bezighoudt met de bestudering en documentatie van Nederlandse taal en cultuur. Centraal staan de verschijnselen die het alledaagse leven in onze samenleving vormgeven. Meer informatie: www.meertens.nl. Het Genootschap Onze Taal in Den Haag is met 33.000 leden de grootste taalvereniging ter wereld. Het is onder meer bekend van het populair-wetenschappelijke tijdschrift Onze Taal en de Taaladviesdienst.